|
KARSIT AGIRLIK
Utah Spor Tirmanis Kayaliklarindaki Çalilik Hayat
Kurtardi
162. sayi Rock & Ice
KAZANIN OLUSUMU: Soul Asylum'da Mart'in 11'i sakin bir gündü. Yer, Saint George, Utah yakinlarindaki Utah tepelerindeki kireçtasi spor tirmanis kayaliklari. 21 yasindaki New York'lu üniversite ögrencisi Ike Palatt bahar tatilinin ilk gününde 33 mtlik 5.12 a derecelik Soul Train rotasini isinmak için gözüne kestirmisti. Slab yüzeylerle baslayan bir hat yarisindan sonra diklesiyor. Siklikla beraber tirmandigi arkadasi Jarret Hunter tarafindan emniyeti alinan Palatt ipe
girdi ve tirmanmaya basladi.
Istasyona vardiginda, Palatt bir çift Metolius Rap Hangers'a* (inis kulaklari bulunan istasyona) iki kisa ekspres ile baglandi. Ipi çözdü ve kalin yuvarlak kulaklardan (hangers) geçirdi. Ipi orta noktasina kadar çekti ve ipin bir ucundan emniyetçisi karsit agirlik verirken tek-ip inisi yapabilecek sekilde ayarladi. Genel olarak kabul görmemesine ragmen, karsit agirlikli ip inisi Palatt'in tercih ettigi inis metoduydu, kendisi ve arkadasi sIklikla uygulardi.
Grigri inis emniyet aletini ipe yerlestirdikten sonra, Pallatt düzenegi gözden geçirdi. "Her sey yolunda gözüküyor" dedi. "Beni tut-sendeyim" diye bagirdi. Jarret "tamam" dedi. Ardindan arkasina yaslandi. Palatt kendisini sabitlemek için kisa ekspresler kullandigindan, ipe agirlik vererek her seyin dogru çalistigini test edemedi. Bu karsit agirlikla ip inisini defalarca yapmis olmasina ragmen, bunun öneminin farkinda degildi.
Palatt ipe agirligini verdiginde, ipi inis kulaklarindan ayrildi - inis aletini yanlislikla arkadasinin karsit agirlik uyguladigi taraftaki uca yerlestirmisti - "Siki al" diye bagirdi ama açikça ise
yaramadigi görüldü.
Palatt duvara çarparak ve yuvarlanarak yerdeki bir çaliliga bilinçsiz bir sekilde düstü. Egitimli bir
ilkyardimci olan Jarret Hunter, etraftaki diger tirmanisçilar yardim çagirmaya giderken ciddi bir sekilde yaralanmis arkadasini sabitledi. Kurtarma ekibi ulasti, Palatt'i Las Vegas'daki Medical Center Üniversitesine kaldirdilar. Iki ayagini çok kötü sekilde, bir bilegi ve bir kaburgasini ve bel kemigini kirdi ve akcigerini zedeledi. Birkaç ameliyatin ardindan bugün, tamamen iyilesmeyi ve en kisa zamanda kayalara geri dönmeyi bekliyor.
KAZANIN ANALIZI: 33 mtlik düsüsten kurtulan Palatt çok sansliydi. Düstügü çalilik soku emmisti ve inis kulagindan geçen ipin yarattigi sürtünme de küçük de olsa yarar saglamistir.
Kazanin iki türlü nedeni vardir. Öncelikle, Palatt ve partneri her ne kadar Palatt ipin bir ucundan inis yaparken öteki uca partnerinin karsit agirlik uygulayacaginin farkinda olsalar dahi, ipin hangi tarafindan inis yapilacagini konusmadilar.
3 yildan beri birlikte tirmaniyorlardi ve Palatt partnerinin kendisini sag tarafinda birakacak sekilde emniyet alacagini farzetmistir ve daima ipin o tarafindan inis yapmistir.
"Birisiyle çok uzun zaman tirmandiginizda. ." diyor Palatt ve ekliyor "her seyin her zaman ayni biçimde yapilacagini farzedersiniz, gayet rahat ederken, bu çok kritik iletisim noktasini atlamistik."
Ikinci olarak, Palatt istasyonunu gözle kontrol ederken, ve emniyetçisi ile ipte oldugunu
teyitlesirken, istasyona iki kisa ekspresle bagli vaziyetteyken, ipe agirlik verecek durumda degildi. Ipi silkeleyerek yapilacak basit bir test kirmizi isigin yanmasini saglayacakti.
ALINACAK ÖNLEMLER: Palatt'in kazasindaki sartlar olagan olmasa da, inis kazalari yaygindir. Bu kaza ve çogu inis kazasinin kökündeki neden "yanlis iletisim" dir. Bu vakada, iki tirmanisçi da birbirinin sistemine alisIk oldugu için, detaylari tercüme etmek gereksizmis gibi geldi. Eger Palatt yerden ayrilmadan önce, sagdaki iple inis yapacagini belirtmis olsaydi, kaza önlenmis olurdu. Karsit agirlik uygulanarak ip inisinde, indirilmede yada ipin iki ucunu da kullanarak yapilan iniste, niyetinizi emniyetçi ile paylasin ve istasyonda inise geçmeden önce tekrar onaylatin.
Palatt'in kazasi ayrica daha uzun ekspres bantlar yada uzun perlonlar tasiyor olsaydi önlenebilirdi. Böylece inis ipini test ederken emniyette kalabilecekti. Halbuki Palatt, diger çogu minimalist spor tirmanisçi gibi, kendisini istasyona sabitlemek için rotayi sadece iki kisa ekspresle tirmanmisti. Emniyet kemerine iki uzun ekspres bant eklemek ve bunlari inis istasyonunu denemek için saklamak iyi bir fikir olacaktir.
Son olarak, karsit agirlik uygulanan ip inisleri tirmanisçiya inis oranini kontrol imkani verse de, bu gereksiz biçimde karmasIktir, karsit agirliga ve ip inisine ihtiyaç duyar. Istasyondan dosdogruca yapilacak basit bir inis kazayi engelleyecekti.
ÇEV: Demir Aydemir
*Inis kulaklari istasyonlarda kullanilarak indirilme yada ip inisi yaparken dogrudan ipi geçirme imkani sunar. Ipin yada karabinanin degdigi yüzey standart bir karabinanin genisliginde yuvarlatilmistir.
Bu makaleyi tavsiye et...
|
İZLENİMLER 
